Randevu
0216 449 09 41 
Fizik Tedavi Rehabilitasyon & Klinik Nörofizyoloji Uzmanı

Lenfödem Nedir?

Lenfödem (fil hastalığı) lenfatik sıvının hücreler arası okuda birikerek, çoğunlukla el-kollarda veya ayakbacaklarda şişkinlik yapmasıdır.

Hücreler arasında bulunan lenfatik sıvılar kan dolaşımından farklı olarak yavaş bir şekilde süzülerek kana karışır. Lenf sıvısını taşıyan lenf kanalları ve lenf düğümleri hasara uğrarsa veya doğuştan kusurluysa lenf sıvısı vücut bölümlerinde birikerek lenfödemi meydana getirir. Bu durum genellikle ilerleyicidir ve zamanında tedavi edilmezse kalıcı olabilir.

Nedenleri;

Lenfödemlerin bir kısmının sebebi bilinmemektedir. Bazı lenfödemler ise meme cerrahisi sonrası, radyoterapi, enfeksiyon veya travmaya bağlı olarak gelişebilir. Meme kanseri gibi bazı kanserlerin tedavisi için lenf düğümlerinin alınması daima lenfödem riski taşır. Lenf nodülü çıkarıldıktan sonra radyoterapi yapılırsa lenfödem gelişme riski daha da artar. Bacaktan yapılan ortopedik ve diğer cerrahi girişimler sonrası da lenfödem gelişebilir.

 

 

Lenfödem Evreleri

Lenfödem cerrahi sonrası hemen gelişebileceği gibi ortaya çıkışı 15 yıla kadar uzayabilir. Hafif bulgularla başlar ve hemen daima ilerler Lenfödem üç evreye ayrılır

Evre 1: Geri dönebilen lenfödem evresidir. Geçici şişme görülür. Ödem gün içinde giderek artar, gece istirahattan sonra kaybolur

Evre 2: Kronik geri dönmeyen lenf ödem. Sürekli şişlik, his azalması, ağrı, yanma ve hareket kısıtlılığı ile seyreder.

 

Evre 3: Lenfostatik Elafantiyazis (Fil Hastalığı). Zaman geçtikçe artan uzuv deformasyonu, önemli ölçüde hareket ve fonksiyon kısıtlanması, ciddi ağrılar olur.

Belirtileri nelerdir?

* Tek taraflı ve bastırınca iz bırakan şişlik

* Bacaklarda ve kolda asimetri

* Ağrısız, ağır gergin ve dolgun kol ya da bacak

* Ciltte katlanma ve kalınlaşma, renk değişikliği

* El veya ayaktan başlayıp yukarı doğru ilerleyen ödem

* Zamanla eklem hareketlerinin de etkilenmesi

* Kolay enfeksiyon gelişimi

Tedavi

Lenfödem şikayetlerinin başlamasından tedavisine kadar geçen süre genellikle uygun tedaviyi bulamama, bilgi eksikliği, veya yanlış bilgilendirme yüzünden uzun sürmektedir. Bu da tedavide gecikmelere sebep olmaktadır. Lenfödemin tedavisi kompleks boşaltıcı fizyoterapi ile yapılır. Bu yöntemde hastalara tamamen elle yapılan özel bir lenf drenaj masajı ve sonrasıda yine sadece lenfödeme özel bandajlarla yapılan kompresyon tedavisi uygulanır.

Çok hafif basınçla dokuya uygulanan manuel lenf drenajı lenf damarlarının dolmasını sağlamakta, lenf damarlarının gevşeme ve kasılmasını geliştirmektedir. Tedavi bitiminde hastaya uygun basınçta bası giysisi verilir. Bu tedavi tutulan kol veya bacağın hacmini azaltır, lenf dolaşımını sağlar. Lenfödem tedavisinde kullanılan bandajlamanın özelliği; kas aktivitesi sırasında yüksek basınç ve kas istirahatı sırasında düşük basınç uygulaması ile lenf sıvısının etkilenmiş uzuvda tekrar birikmesini önlemesidir. Bu tedaviler fizyoterapist tarafından belirlenen özel egzersiz programları ile desteklenir. Tedavi ortalama 3-5 hafta sürmektedir. Birey hergün tedaviye alınır.

                       Lenfödem Tedavi Öncesi                                                                      Lenfödem Tedavi Sonrası

Bu tedaviler sonucunda hastaların büyük bir bölümünde lenfödem tamamen iyileşmekte, kısmen gerilemekte yada ilerleme önlenebilmektedir. Tedavisiz kalan vakalarda lenfödem telafisi imkansız komplikasyonlara sebep olabilmektedir.